Vajinal Mantar

Vajinal mantar, vajina ve vulvanın (cinsel organlarının dış kısmı) tahriş olup şişmesine neden olan bir mantar enfeksiyonudur. Vajinal mantara, en sık kandida albikans tipi mantar neden olur. Kandida türü mantarlar vajinada doğal olarak bulunurlar ve genellikle zararsızdırlar. Bununla birlikte vajinadaki ortam değiştiği zaman kandida albikans şikayet verebilir. Vajinadaki değişikliklerin mantarı nasıl tetiklediği tam olarak bilinmemektedir ancak hormon (kimyasal) dengesizliği vajinal mantara neden olabilir. Çoğu vakada hormon değişikliklerinin nedeni bilinmez. Bununla birlikte bazı olası risk faktörleri belirlenmiştir, örneğin antibiyotik kullanımı gibi.

Vajinal Mantar Ne Kadar Sık Görülür?
Kadınların %75’i yaşamlarının bir noktasında vajinal mantar olurlar ve bunların da yarısından fazlası birden fazla mantar enfeksiyonu geçirir. Vajinal mantar en sık yirmi ve otuzlarındaki kadınlar ile hamileleri etkiler. Vajinal mantar henüz adetleri başlamamış kızlarda ve menopozdaki kadınlarda daha seyrek görülür. Neden bazı kadınların vajinal mantara daha kolay yakalandığı bilinmemektedir ancak kontrol altında olmayan diyabet (şeker hastalığı) ve bağışıklık sistemi ciddi hasar görmüş kadınların vajinal mantar riskleri daha yüksektir.

Vajinal Mantar Hastalığı Nasıl Seyreder?
Vajinal mantar ağızdan alınan haplar veya vajinaya yerleştirilen fitillerle tedavi edilebilir. Her iki yöntem de vajinal mantar vakalarının yaklaşık %80’ini etkili olarak tedavi eder. Kadınların yaklaşık %5’i tekrarlayan vajinal mantar atakları (yılda 4 veya daha fazla atak) yaşar ve kadınların yaklaşık %1’inde vajinal mantar sürekli vardır. Mantar ilaçlarının 6 ay boyunca kullanıldığı idame tedavisi bu hastalarda vajinal mantarın tekrarlamasını önleyebilir.

Vajinal Mantar Belirtileri
Vajinal mantar belirtilerini vulvanızda fark edersiniz. Vulva şu kısımlardan oluşur:  vajinanın dış kısmı, klitoris, ve vajina girişini çevreleyen iki çift dudak (iç ve dış dudaklar olarak bilinirler).

Vajinal mantar belirtileri şunlardır:

  • vulvada kaşıntı,
  • vulvada acı ve tahriş,
  • cinsel ilişki sırasında acı veya yanma (yüzeyel disparöni),
  • idrar yaparken acı veya yanma, ve
  • vajinal akıntı ( bu her zaman olmayabilir). Akıntı genellikle kokusuzdur ve ince, su gibi bir sıvı olabileceği gibi kesilmiş süt kıvamında da olabilir.

Vulva ve vajinada yangı
Vajinal mantarın yukarıdaki bulgularına ilave olarak vulva ve vajinanızda yangınız da olabilir. Bu yangının bulguları şunlardır: kızarıklık – vulva ve vajinada, vajinada çatlaklar – şiddetli vakalarda, ödem (sıvı toplanması – bu da ciddi vakalarda, ve çevre alanlardaki lezyonlar – bu nadir görülür ancak başka bir mantar enfeksiyonunu veya herpes simpleks virüsünün (genital uçuğa neden olan virüs) bulunduğunu gösterebilir.

Vajinal Mantar Nedenleri
Vajinal mantar vajinada doğal olarak bulunan bir mantar nedeniyle oluşur. Candida albicans denilen bir mantar türü vajinal mantarın en sık sebebidir. Bazen birkaç başka tür Candida mantarı da vajinal mantardan sorumlu olabilir. Hiçbir vajinal mantar şikayeti olmayan kadınların %20-50’sinde Candida türleri bulunur. Bundan dolayı vajinal mantar şikayetlerinin ortaya çıkması için vajinada başka birtakım değişikliklerin olması gerekir. Bazı faktörlerin vajinal mantarı tetiklediği bilinmekte, bazılarının da vajinal mantarı tetiklediğinden şüphelenilmektedir. Vajinal mantar için kabul edilmiş ve muhtemel risk faktörleri aşağıda açıklanmıştır.
Vajinal mantar için kabul edilmiş risk faktörleri

Aşağıdaki faktörlerin vajinal mantar riskini artırdıkları bilinmektedir.
1. Antibiyotikler
Antibiyotik kullanan kadınların %30’unda vajinal mantar görülür. Her tür antibiyotik vajinal mantar olma riskinizi artırır ancak vajinal mantar olması için Candidanın zaten vajinada bulunması gerekir.

2. Gebelik
Hamilelikte öströjen hormonu seviyelerinizdeki değişiklikler nedeniyle vajinal mantar olma ihtimaliniz artar. Gebelik sırasında Candida mantarı daha sık görülür ve tekrarlayan vajinal mantar ihtimali de daha fazladır.

3. Diyabet (kontrol altında olmayan)
Diyabet kan şekerinin yüksek seyrettiği kronik bir hastalıktır. Hastalık genellikle diyet veya ilaçlarla kontrol altında tutulur. Kontrol altında olmayan diyabetiniz varsa vajinal mantar olma ihtimaliniz daha fazladır.

4. Bağışıklık sistemi zayıflığı
Kemoterapi gibi bağışıklık sisteminizi zayıflatan bir tedavi görüyorsanız vajinal mantar olma riskiniz artmıştır. Bunun nedeni, bağışıklık sisteminizin Candidanın yayılmasını etkin olarak engelleyememesidir.

Muhtemel risk faktörleri
Aşağıdaki faktörler vajinal mantarı tetikleyebilirler fakat şu anda emin olmak için yeterli delillerimiz yoktur.
1. Doğum kontrol yöntemleri vajinal mantar yapar mı?
Özellikle doğum kontrol hapları olmak üzere doğum kontrol yöntemlerinin vajinal mantar riskini artırdığı düşünülmektedir. Ancak bu alanda yapılmış çalışmalar kesinleşmiş değildir.

2. Cinsel ilişki vajinal mantar yapar mı?
Vajinal mantar cinsel olarak aktif yaşlarda daha sık görülür ancak cinsel ilişkinin vajinal mantarla bağlantılı olduğunu gösteren deliller zayıftır.

Cinsel ilişki gibi vajinanın yüzeyinde küçük çiziklere neden olabilecek aktiviteler vajinal mantar olma riskinizi artırabilir. Ayrıca oral seks yapan kadınların vajinal mantar olma riskinin daha fazla olduğunu gösteren bazı deliller de vardır.
Eğer bir şikayeti yoksa vajinal mantarlı bir kadının eşini tedavi etmenin hiçbir yararı yoktur. Ancak eşinizde mantar belirtileri çıkarsa onun da tedavi edilmesi gerekir.

3. Sıkı oturan giysiler vajinal mantar yapar mı?
Tayt gibi sıkı giysiler veya günlük ped kullanımı vajinal mantar olma riskinizi artırabilir. Ancak bunu destekleyen deliller hala kesinleşmiş değildir.

4. Kötü hijyen vajinal mantar yapar mı?
Kadın petlerinin vajinal mantar için bir risk faktörü olduğunu gösteren çok az delil vardır. Ayrıca tampon kullanımı veya vajinal duş yapmanın vajinal mantar için risk faktörleri olduğuna dair hiçbir kanıt yoktur.

Hapla vajinal mantar tedavisi
Ağızdan hapla vajinal mantar tedavisi genellikle yaşı 12-16 arasındaki vajinal mantarı olan kızlara verilir. Bu tedavi hamile veya emziren kadınlar için uygun değildir. En sık kullanılan haplar fluconazole ve ıtraconazoldur. Ağızdan hapla vajinal mantar tedavileri şu yan etkilere neden olabilir.  bulantı, kusma, başağrısı, ishal, şişkinlik, kabızlık, gaz, ve mide ağrısı.

Vajinal fitiller ile vajinal mantar tedavisi
Vajinal fitiller mantar hapları kadar fazla yan etki yapmazlar, ancak: kullanımı zor olabilir, hafif yanma hissi, biraz kızarıklık veya kaşıntıya neden olabilirler, ve lateks kondom ve diyaframlara hasar verebilirler. Dolayısıyla fitil kullanırken bunlardan başka bir doğum kontrol yöntemi kullanmalısınız.

Hamile ve emziren kadınlarda vajinal mantar tedavisi
Bebeğinizi etkileyebileceği için size hap reçetesi verilmez. Bunun yerine vajinadan kullanacağınız fitiller verilir. Hamile iseniz fitili yerleştirirken dikkatli olmalısınız çünkü rahim ağzına zarar verme riskiniz vardır. Riski azaltmak için fitili aplikatörden ziyade elle yerleştirmeyi tercih edebilirsiniz. Vulvada (dış kısımda) şikayetleriniz varsa sürmeniz için bir krem yazılabilir.

Vajinal mantar ve gebelik
Vajinal mantarın hamile kalma şansını azalttığına dair hiçbir  delil yoktur ve hamile iken vajinal mantar olursanız karnınızdaki bebeğinize bir zararı olmaz. Ancak hamileyken veya emzirirken vajinal mantar olursanız ağızdan alınan mantar hapı kullanmamalısınız. Vajinal mantarın önlenmesi Vajinal mantarı olan bazı kadınlar bu durumu önlemeye ve tedavisine yardımcı olması için probiyotik yoğurt tüketirler. Probiyotiklerin vajinal mantar için etkili olduklarına dair hiçbir tıbbi kanıt yoktur ancak aynı şekilde zararlı olabileceklerini düşünmek için de hiçbir neden yoktur.

Vajinal mantarı önlemek için, rahat giysiler giyin, tayt veya sentetik giysilerden kaçının, tayt kot dahil, parfümlü sabun, köpük banyosu ve vajinal deodoranlardan kaçının, vajinaya herhangi bir hasar verilmesini önlemek için cinsel ilişkiden önce vajinanızın iyice ıslandığından emin olun (örneğin kayganlaştırıcı jel kullanarak), tuvalete gittiğinizde, genital bölgeyi önden arkaya doğru sildiğinizden emin olun, ve eskiden size başka bir nedenle antibiyotik yazılmış, ve bu mantara neden olmuşsa bunu doktorunuza söyleyin.

Vajinal Mantar” üzerine 2 düşünce

  1. merve d

    ben evlendigimden beri bu mantardan sikayetciyim iki kez doktora gittim ikiside ayni ilaclari verdi ama her yil mart nisan ayinda sikayetlerim artiyor 3-4 ay sonra azalmaya basliyor benim icin cok sikici olmaya basladi

    Yanıtla
  2. maide can

    Benim idrarimda yanma ve aci oluyor her zaman tekrarliyor doktara gittim fitil verdi gece yatarken yaptim ve ertesi aksam cikti neden boyle oldu anlayamadim neyden kaynaklaniyor

    Yanıtla

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>