Donmuş yumurtalar-ileri yaşlarda doğurganlığını korumak isteyen kadınlar için bir mucize mi? Kanser tedavisi sonrasında hala doğurgan kalmak isteyen kadınlar da bundan yararlanabilir mi?
Yeni yumurta dondurma yöntemleri ile taze yumurtalar ile eşdeğer döllenme oranları sağlanmıştır. Bu teknikten özellikle üreme potansiyeli azalmaya başlayan henüz evlenmemiş kadınlar ve kanser tedavisi (kemoterapi ve radyoterapi) nedeni ile doğurganlığını kaybetme riski ile karşı karşıya kalan kadınlar yararlanabileceklerdir.
Erken yaşta veya doğal yaşında menopoza girmiş olan kadınlar anne olabilir mi?
Erken ve normal yaşta menopoza girmiş olan kadınlar veya tekrarlayan tüp bebek uygulamalarında kötü kaliteli embryo gelişimi nedeni ile gebe kalamayan kadınlarda bugün için elimizdeki yegâne tedavi seçeneği yumurta bağışıdır.
Yumurta bağışında genç bir kadından (verici) alınan yumurtalar alıcının eşinin spermleri ile döllendikten sonra rahme (alıcıya) nakledilerek gebelik sağlanır. Yumurtalar başka bir kadından alındığından tamamen vericinin genetik yapısını taşır. Alıcı ise eşi ve vericinin genetik yapılarından oluşan çocuğu taşır ve doğurur. Yumurta bağışı ülkemizde yasalar ile kısıtlanmış olup ancak yurt dışındaki tüp bebek merkezlerinde uygulanma olasılığı vardır.
Menopoza girmiş ve ileri yaşlardaki kadınlarda ise yumurta bağışı öncesinde kişinin gebeliği sağlıklı bir şekilde taşıyabileceğinin gösterilmesi için kalp, böbrekler, karaciğer ve diğer organ sistemlerinin dikkatli bir şekilde incelenmesi gerekir. Gebeliğin kadın sağlığını tehlikeye atabileceği durumlarda yumurta bağışı yapılması önerilmez.
Tüp bebek ve genetik, çiftlere ne yenilikler vaat ediyor?
Preimplantasyon genetik tanı ve tarama ile tek gen hastalıkları (Akdeniz Anemisi, Kistik Fibrosis, Orak Hücreli Anemi, Spinal Muskuler Distrofi, Myotonik Distrofi, Retinitis Pigmentosa, Frajil X Sendromu, Canavan Hastalığı vb) nedeni ile daha önce etkilenmiş çocukları olan çiftlere PGT ile etkilenmemiş kardeş doğumu sağlanmaktadır. Bu uygulamaların HLA doku tiplemesi ile beraber yapılması sonucunda doku uyumu olan kardeş doğumu ve bu kardeşten kök hücre nakli yapılabilmektedir.
Azospermik erkeklerde testislere kök hücre nakli mümkün mü?
Azospermi yani menide sperm olmaması durumunda bugünün teknolojisi TESE adı verilen bir cerrahi yöntem ile testislerden sperm bulunduğu takdirde mikroenjeksiyon işlemi ile gebelik olasılığı tanımaktadır. Bir tür tüp bebek uygulaması olan bu işlem maalesef cerrahi olarak testis içinde sperm bulunmayan olgular için herhangi bir çözüm getirmemektedir. Bu çiftlere bugün için önerilen beklemek ve teknolojinin gelişmesi ile yarın neler olacağını görmektir. Son zamanlarda çok fazla gündemde olan kök hücre tedavisi bu çiftler için çözüm olabilir mi?
TESE işleminde de sperm bulunmayan azospermik erkeklerde kök hücreler dahi kaybolmuş olduğundan bu teknik en azından kendi kök hücrelerinin nakli bugün için mümkün değildir. Ancak vericiden alınan kök hücrelerin testis içine nakli belki gelecekte mümkün olacaktır. Beklenen teknolojik gelişmelerden biri de embryonik kök hücrelerden gamet yani döl hücresi yapımıdır (stem cell derived gametes). Burada klonlama gibi tekniklerin gereksinimi uygulamayı zorlaştırmakta ve etik tartışmalara yol açmaktadır.
