Hamilelikte sağlıklı beslenme; düzenli ve dengeli beslenme ile sağlanabilir. Bu hem bebek hem de anne için çok önemlidir. Ayrıca bebeklik ve çocukluk yaşlarında bu önem devam etmektedir.
Bunun için asgari faydalı gıdaları almak zararlı besinlerden de sakınmak gerektirir. Faydalı gıdaların başında sebzeler, meyve ve meyve suları gelmektedir. Sebze ve meyve suları belli besin değerlerine sahip olmalarının yanında folik asit ve C vitamini açısından da zengin değerlere sahiptirler.
Folik asit içeren meyvelerin başında portakal, mandalina ve diğer narenciyeler, kavun, karpuz gelmektedir. Bazı meyve sularında vitamin A ve vitamin C ve folik asit yüksek miktarlarda bulunmakta ayrıca kalsiyum ile de zenginleştirilmektedir.
Muhtevasında askorbik asit bulunan meyve sularının demir emilimini de iki kat arttırdığını bilmekteyiz. Bu özellikle gebelerde ve anemili kişilerde (kansızlık) çok önem kazanmaktadır. Hamile kadınlar günde 400-800 mikrogram folik asit almalıdırlar. Folik asit vitamin B9 olarak da bilinir. Folik asit bir miktar karaciğerde depolanabilir. Folik asit 8-9 ay depolardan kullanılabilir. Günlük alınan meyve suları hem günlük folik asit ihtiyacını karşılar hem de depolanabilir. Folik asit esasında, ışık, ısı, ve özellikle pişirilmeye karşı dayanıksızdır.
Bu yüzden meyve ve meyve suları ile alınması çok anlam kazanır. Portakal, muz, avakado’da bulunan bol miktarda bulunan folik asit;
- Protein ve sinir sistemi iletisinde önemli bir ön maddedir.
- Hücre DNA ve RNA yapımında gereklidir.
- Lokosit (akyuvar) yapımında gereklidir.
- Intravterin (anne karnında) bebeğin sinir sisteminin gelişiminde görev yapar.
- Büyümede, hücre bölünmesinde yardım ederek çalışır.
C vitamini ise portakal suyu, greyfurt suyu, çilek, kivi suyunda bulunur. C vitamini suda eriyen dayanıksız bir vitamindir. Ancak çok önemli görevleri ve faydaları vardır.
C vitamini antitoksidan görevi yanında, yaraların iyileşmesine yardım eder. Damak ve diş etlerinin sağlıklı olmasını kolaylaştırır. Bazı virütik hastalıkların yenilenmesine yardım ettiği biliniyor. Folik asit günlük ihtiyacı en çok 900 mikro gramdır. Bir bardak portakal suyunda 82 mcg folat vardır. Normal insanların C vitamini günlük ihtiyacı 60 miligram, hamilelerde 80-90 miligramdır. Bir bardak portakal suyunda 125 mg C vitamini bulunur.
Meyve suları ile vitamin, A,C kalsiyum ve folik asit alınması çok kolaydır. Bunları ilaçlarla ve yenilenen besinlerle almak her zaman pratik olmayabilir ve menfi psikolojik baskı unsuru oluşturabilir. Halbuki meyve suları, su ihtiyacını da birlikte karşılamakta, serinleme amaçlı kullanılabilmekte ve çatal, bıçak, tabak, bardak gibi araçlarla ihtiyaç duyurmayarak alınmasında özel bir kolaylık sağlanmaktadır.
Hamilelikte düzenli ve dengeli beslenme anne ile bebeğin sağlığı açısından büyük önem taşır. Anne adayının hamileliği süresince fast food, dondurulmuş hazır yiyecekler, gazlı içecekler ve hazır eriştelern tüketiminden kaçınması gerekir.
Portakal suyu : günlük C vitamini ihtiyacınızın yarısını bol bol portakal suyu içerek karşılamış olursunuz. Aynı zamanda kalsiyum ihtiyacınızın da %15’i portakal suyuyla karşılanmaktadır. Farklı renklerdeki sebze ve meyve suları, alacağınız gıdayı da çeşitlendirecektir. Sebze ve meyve suları belli bir miktar besin değerine sahip olmalarının yanında , bazı sebze ve meyve suları vücudun gereksinimi olan folik asit açısından zengin değere sahiptirler.Bu meyve sebze sularının başlıcaları:
Portakal suyu ( C vitamini açısından da çok zengindir, (bu da demir yüklemesine yardım eder), Kavun suyu, Greyfurt suyu, Domates suyu, Çilek suyu
Meyve suyunun asıl içeriği sudur. Karbonhidratlar meyve suyunun oluşturan en büyük ikinci kısımdır, az miktarda protein ve mineral bulunur. Bazı meyve sularında potasyum, vitamin A ve vitamin C yüksek miktarlarda bulunur. Ek olarak bazı meyve suları ve meyveli içecekler vitamin C ve kalsiyum ile desteklenmiştir. Meyve sularındaki vitamin C ve flavonoidlerin kanser ve kalp hastalıkları riskini azaltmak gibi uzun dönem etkileri olduğu bilinmektedir.
Askorbik asit içeren meyve suları yiyeceklerle aynı anda tüketildiğinde demir absorpsiyonunu iki kat arttırabilir. Bu durum düşük demir içeren yiyeceklerle beslenen çocuklar için önemli olabilir. Meyve suyu sağ ya da kolesterol içermez , içecekte meyvenin posası yoksa lif de içermez. Flor konsantrasyonu meyve suları ve meyveli içeceklerde farklılıklar gösterir. Pek çok besin maddesi folik asit içerir. Bunlar;
Portakal, mandalina, greyfurt, gibi narenciye, Kavun, karpuz, Fasülye, Brokoli ve ıspanak gibi yeşil sebzeler, Fındık, Karaciğerdir.
Günümüzde marketlerde satılan bazı gıda maddeleri asit açısından zenginleştirilmiştir. Folik asit gereksinimi ayrıca preparatları olan ilaçlar yolu ile de alınabilir. Bazı besin maddelerinin folik asit içeriği şöyledir.
Besin Porsiyon Folat (mcg)
Portakal suyu 1 Bardak 82
Ispanak 1 Porsiyon 131
Kuşkonmaz 1 Porsiyon 131
Mercimek 1 Porsiyon 179
Fasülye 1 Porsiyon 141
Ekmek(beyaz) 1 dilim 20
Ne kadar alınmalıdır ?
Erişkin bireyler için günlük folik asit ihtiyacı 0,4 miligramdır.Bu özellikle doğurganlık çağındaki kadınlarda önemlidir. Hamile kadınların günde 400-800 mikrogram folik asit alması gereklidir.
Herhangi bir toksit etkisi olmamasına rağmen günlük 1 miligramdan fazla folik asit alınması önerilemez.
Vitamin B9 olarak da bilinen Folik asit, özellikle sebzelerde, portakal suyunda ve tahıllarda bulunuyor. Bugüne kadar folik asitin, özellikle hamilelik döneminde bebeğin sağlıklı bir şekilde gelişimi için olan önemi üzerinde durulmaktadır.
B11 VİTAMİNİ – FOLİK ASİT
Folik Asit ve vitamin BC gibi isimleri varsa da folik asit olarak bilinir. Vücuda girdikten sonra kimyasal yapısı değişir ve karaciğerde bir miktar depolanır. Depo edilen miktar 6-9 ay kadar eksiklik belirtilerinin çıkmasını engeller. Folik asitin içerisinde barındırdığı moleküllerdn PABA ve Glutamik Asit ayrı bir vitamin gibi etki gösterir, sanki vitamin içerisinde vitamin gibidir. Barsak bakterileri tarafından da üretilmektedir. Dayanıksızdır, ışık, ısı, bekleme ve pişirilme esnasında tahrip olur.
Folik Asitin Etkleri oldukça önemli görevleri de vardır. Bazı işlevler için bulunması şarttır.
- B-12 Vitaminine benzer etki alanları olan THFA adlı enzimin ön maddesidir.,
- Amino asit, protein ve sinir sistemi iletisinde kullanılan bazı iletken maddelerin yapımında rol alır.
- Hücre için şart olan DNA ve RNA sentezinde görev alır.
- Akyuvar denilen kan hücrelerinin yapımında bulunur.
- Anne karnındaki bebeğin sinir sisteminin gelişimi için gereklidir.
Genel olarak yeşil sebzelerde bol miktarda vardır. Havuç, avakado, yumurta ve portakal da bulunur. Besinlerde serbest ve bağlı denilen iki ayrı formda bulunur. Besinlerdeki miktarlar serbest ve total (serbest+bağlı) üzerinden hespalanır.
100 gr.da Serbest mg. Total mg.
Karaciğer — 140
Pişmiş karaciğer — 40-80
Böbrek 60 80
Kırmızı et 4 7
Pişmiş et 0,2 0,6
Ispanak 170 200
Marul 20 20
Yumurta 10 20
Beyaz ekmek 15 50
Pişmiş yumurta 13 24
Muz 10 20
C vitaminin anne adaylarını enfeksiyondan ve toksinlere karşı korunduğunu, vücut direncini artırdığını ifade ederek, “İnsan gereksinim duyduğu C vitaminini kendisi üretmez. Bu nedenle dışarıdan besinler yoluyla almak zorundadır. C vitamini bir çok sebze ve meyvede bulunan, suda eriyen dayanıksız bir vitamindir. Kesme işlemleri kesildikten sonra havayla teması, bekletme, sebzelerin tuzla ovulması ve sıkılmasıyla kayıplar olmaktadır. C vitamini vücutta antioksidan görevi yapar, yaraların kapanmasını kolaylaştırır, diş etlerinin sağlıklı olmasını sağlar” dedi.
Örenli, normal insanlarda C vitamini ihtiyacının günlük 60 mg olduğunu, bunun hamilelerde 80-85 miligrama çıktığını kaydederek;
C vitamini nerelerde bulunur ?
C vitamini pek çok taze meyve ve sebzelerde fazlaca bulunmaktadır.
Besin Miktar Vitamin C (mg) *
Portakal suyu 1 bardak 125
Greyfurt suyu 1 bardak 72
Portakal 1 adet orta boy 70
Greyfurt ½ adet orta boy 44
Çilek 1 porsiyon 82
Domates 1 adet orta boy 23
Biber 1 porsiyon 141
Brokoli 1 porsiyon 58
Patates 1 adet orta boy 26
