Bir çift çocuk sahibi olmakta zorlandığında erkekte ve kadında bir problem olma şansı % 50-50’dir.
Erkekte:
- yumurtayı dölleyebilmek için çok az sayıda sperm
- şekilleri düzgün olmayan veya gerekenden daha yavaş hızda sperm
- spermlerin dışarıya çıkmalarını engelleyen kanal tıkanıklığı olabilir.
Kısırlık probleminiz varsa doktorunuz tam bir öykünüzü alıp sizi muayene ettikten sonra çocuk sahibi olmanızı engelleyen nedenleri bulmak için birçok tetkik yaptırmanızı ister.
Sperm Testi (Sperm Tahlili, Spermiogram)
Sperm testi muhtemelen yaptırmanız istenecek ilk testtir. Meni erkek orgazm olduğunda salınan sıvıdır. Menide spermi besleyip koruyan sıvılar vardır. Meni örneğini mastürbasyonla steril bir kap içine vermeniz istenir. Mastürbasyon sizin için kültürel olarak kabul edilemezse meniyi ilişki sırasında toplamak için özel bir kondom kullanabilirsiniz.
Sperm tahlili hem meni hem de içindeki spermlerin miktarı ve kalitesi hakkında birçok bilgi verir. Ölçülen bazı şeyler şunlardır:
- Erkeğin ne kadar çok meni verdiği (hacim)
- Meni örneğindeki toplam sperm sayısı (toplam sayı)
- Meninin her mililitresindeki sperm sayısı (konsantrasyon)
- Hareket eden spermlerin yüzdesi (hareketlilik)
- Spermlerin şekilleri düzgün mü? (morfoloji)
Sperm testi üreme sisteminizde bir enfeksiyon olup olmadığı konusunda da fikir verebilir.
Meni örneği verilmesinden sonra 1 saat içinde tahlil edilmelidir. Aynı erkekte farklı zamanlarda farklı sonuçlar çıkabildiği için en az iki hafta arayla iki kez tahlil yaptırmanız istenebilir. İki kez tahlil yapılması gerçekten bir problem olduğunu söyleyebilmeyi kolaylaştırır. Örneği vermeden önce 2-5 gün arası boşalmamanız istenebilir.
Erkek Kısırlık Değerlendirmesine Hormon Testleri
Sperm üretimini hormonlar kontrol eder. Hormonlar sekse karşı ilginizi ve seks yapabilme yeteneğinizi de etkilerler. Bu hormonların eksiği veya fazlası sperm üretiminde ve cinsel ilişkide problemlere yol açabilir. Üreme için iki önemli hormon FSH ve testosterondur. Bu hormonların doğru seviyelerde olup olmadığını kontrol etmek için doktorunuz kan tetkiki isteyebilir. Eğer gerekli ise doktorunuz LH, estradiol veya prolaktin gibi diğer hormonları da kontrol edebilir.
Erkek Kısırlık Değerlendirmesinde Diğer Testler (Çoğu Erkekte Gerekli Olmayabilir)
Sperm tahlili sonucu normal değilse doktorunuz daha fazla test isteyebilir. Bu testler şunları gösterir:
- Örnekte yeterli sayıda canlı sperm olup olmadığını (vitalite testi)
- Spermlere düzgün hareket etmelerini zorlaştıran antikorlar bağlı olup olmadığını (antisperm antikor testi)
- Meniyi etkileyen bir enfeksiyon veya iltihap olup olmadığı (peroksidaz boyaması veya meni kültürü)
İleri Testler (Ancak Çoğu Erkekte Bunlar Gerekli Olmaz)
Yukarıda tarif edilen testleri yaptırmış ancak doktorunuz neden problem yaşadığınızı hala bilemiyorsa ilave tetkikler gerekebilir. Bu testler doktorunuza şu bilgileri verir:
- Spermin dış zarı sağlam mı hasarlı mı? (hipoozmotik şişme testi)
- Spermleriniz gerektiği gibi hareket ediyor mu? (bilgisayarlı sperm tahlili)
- Spermlerinizde aşırı miktarda DNA hasarı veya kırılganlığı var mı? (sperm DNA tetkiki)
Sperm sayınız çok az veya sıfır ise doktorunuz genlerinizde sperm üretmenizi engelleyen bir anormallik olup olmadığını görmek için genetik bir test yapmak isteyebilir. Bu testler doktorunuza şu bilgileri verir:
- Spermlerinizde doğru sayıda kromozom var mı? (sperm anöploidi testi)
- Sizde bir kromozom arızası var mı ? (kromozom analizi ve/veya Y-kromozomu delesyon testi)
- Sperm kanallarınız açık mı? (testis biyopsisi, hiç sperm gözlenmezse)
Hiçbir meni tetkiki kısırlığı tam olarak tespit edemez. Sperm testi dışında yukarıda tartışılan testlerin hepsi her çift için uygun değildir.
