Herhangi bir doğum kontrol yöntemi uygulamayan bir kadın korunmasız bir ilişkiye girdiğinde, doğum kontrol hapı kullanan bir kadın hapını almadığında ya da kondom yırtılması durumunda, ya da herhangi bir başka nedene bağlı olarak korunmasız bir ilişkiye girildiğinde, bu ilişkinin sonrasında gebelikten korunmak amacıyla kullanılan ilaç ya da cihazlara acil doğum kontrol yöntemi adı verilir. Acil doğum kontrolünün farklı yöntemleri olmakla birlikte, en sık kullanılan yöntem “ertesi gün hapı” adı da verilen, hormon içerikli ilaçla korunmadır. Acil doğum kontrolünün, seyrek olarak, sadece korunmasız ilişkilerden sonra kullanılması gerekir ve gerçek bir doğum kontrol yöntemi olarak kullanılmamalıdır. Ayrıca, bu yöntem, ilişkiye girmeden önce düzenli olarak kullanılan doğum kontrol haplarıyla ya da gebe kaldıktan sonra düşük yapmak amaçlı kullanılan haplarla karıştırılmamalıdır.

Ertesi gün hapının dışında, korunmasız ilişkiden sonraki beş gün içinde bakırlı rahim içi araç (RİA) takılması da gebeliği önler ve bu da bir acil doğum kontrol yöntemi olarak kullanılabilir.

Acil doğum kontrol yöntemleri nasıl etki eder?
Ertesi gün haplarının etki mekanizması tam olarak bilinmemektedir ve siklusun hangi gününde uygulandığına göre değişebilir. Yumurtlamayı önlemek, yumurta ve spermin tüp içerisinde ilerlemesini bozarak, ya da rahim içine tutunmayı önleyerek etki edebilir. Bu ilaçlar korunmasız ilişkiden sonra saatler içinde uygulandığından ve oluşan bebeğin rahim içine yuvalanması yumurtlamadan sonraki beş – yedi günden daha önce gerçekleşmediğinden, bu ilaçların oluşmuş bir gebeliği bozma riski yoktur ve dolayısıyla daha önceden oluşmuş bir gebelik varlığında etki etmeyeceklerdir.

Bakırlı rahim içi aracın (RİA) acil kullanımda gebeliği önleme mekanizması, fertilizasyonu (döllenmeyi) engellemesidir.

Acil doğum kontrolü uygulamasının adet günleri ile ilgisi var mı?
Her ne kadar gebelik sadece adetin belirli günlerinde oluşabilirse de, korunmasız bir ilişki gerçekleştiğinde adet siklusunun günlerinden bağımsız olarak acil doğum kontrolü uygulaması önerilmektedir.

Gebeliği düşündüren bulgular (adet gecikmesi, bulantı, halsizlik gibi) yoksa, ertesi gün hağı içmeden önce gebelik testi yapılması gereksizdir. Ertesi gün hapları oluşmuş bir gebeliği bozmaz ve fetus üzerinde bilinen olumsuz bir etkisi yoktur. Ancak bakırlı RİA uygulaması var olan bir gebeliğe zarar verebilir, bu nedenle RİA takılmadan önce gebelik olmadığından emin olunmalıdır. Eğer hikaye ve fizik muayene ile gebelik olup olmadığı anlaşılamıyorsa gebelik testi yapılmalıdır.

Acil doğum kontrolünün istenmeyen etkileri var mıdır?
Ağızdan kullanılan hormon içerikli ilaçların en sık istenmeyen etkileri bulantı ve kusmadır. Düzensiz kanama ilaçların içilmesinden sonraki bir ay içerisinde sıkça görülür, hatta hasta iki kez adet görebilir. Daha seyrek görülebilen yan etkiler arasında sersemlik, halsizlik, başağrısı, memelerde hassasiyet ve karın ağrısı vardır. Bunlar, gerekirse semptomatik olarak tedavi edilebilir. Bulantı ve kusma şiddetli ise bulantı ilaçları kullanılabilir, ancak içilen ertesi gün hapları içildikten sonra bir saat içinde kusulduysa, bulantı ilacı içip tekrar ertesi gün hapı alınması önerilir.

Ertesi gün hapı bir doğum kontrol yöntemi olarak kabul edilmemeli ve mutlaka düzenli bir doğum kontrol yöntemi kullanılmamalıdır. Hormonal dengenin bozulmaması amacıyla acil kontrasepsiyona çok sık başvurulmamalıdır.

Acil doğum kontrol yöntemleri ne zaman uygulanmalıdır?
Herhangi bir nedenden korunmasız cinsel ilişki yaşayan herhangi bir kadın, istenmeyen gebeliklerden korunmak için acil doğum kontrolü uygulamalıdır.

Acil doğum kontrolüne gereksinim duyabileceğiniz durumlara bazı örnekler:

• Son beş gün içinde herhangi bir korunmasız ilişki yaşadıysanız,
• Her zaman kullandığınız doğum kontrol yönteminizi kullanmayı unuttuysanız ya da hatalı kullandıysanız,
• Kondomunuz yırtıldı ya da çıktıysa,
• İki gün ya da daha uzun süreyle doğum kontrol hapınızı içmeyi unuttuysanız ve ilişkiye girdiyseniz,
• Doğum kontrol iğnenizi olmayı iki haftadan daha fazla geciktirdiyseniz ve ilişkiye girdiyseniz,
• Eşiniz dışarıya boşalma yöntemini uygularken geciktiyse ve içinize ya da genital organlarınızın üzerine boşaldıysa,
• Takvim yöntemi kullanıyorken “güvenli” günlerinizi yanlış hesapladıysanız,
• RİA’nızın kaymış ya da çıkmış olduğunu ilişkiden sonra farkettiyseniz

Acil doğum kontrol yöntemi (ertesi gün hapı) kullandıktan sonra ne zaman adet görürüm?
Adetinizi normal şartlarda beklenen adet gününüzden önceki ya da sonraki bir hafta içinde görmeniz beklenir. Ancak bazen ertesi gün hapı sonrası erken de adet görebilirsiniz.

Norlevo            Preven

İdrar yolu enfeksiyonları gebelik esnasında en sık karşılaşılan bakteriyel enfeksiyonlardır. 3 tipi bulunmaktadır. Pye­lonefrit hamilelikteki en ciddi enfeksiyon olup hamile kadınların antepartum hospitalizasyonlarının %4′üne neden olur.

Belirli koşulların varlığında sessiz bakteriüri semptomatik sistite ya da pyelonefrite neden olmaktadır. Normal gebelik kaynaklı üriner staz ve vezikoüretral reflü bu enfeksiyonlara yatkınlığa sebep olur. Sebep olan orga­nizmalar normal perine florasıdır. Sistit tipik olarak dizüri, acil ve sık idrar yapma hissi gibi minimal semptomlarla karakterizedir. Enfeksiyon piyüri, hematüri ve bakteriüri ile doğrulanır. Ortaya çıkması genellikle ani ateş, titreme ve bir ya da her iki lomber bölgede ağrı ile karakterizedir. Anoreksia, bulantı ve kusma olabi­lir. Tek taraflı veya bilateral kostovertebral açı hassasiyeti perküsyonla saptanabilir. İdrar tetkiklerinde genellikle kümeler halinde lökositler ve çok sayıda bakteri saptanır. devamı için tıklayın »

Kadın üreme sistemi bilindiğinden daha hızlı yaşlanmaktadır. Bazı kadınlar hamile kalmak konusunda yaşa bağlı problemleri olduğunu fark etmektedirler. Bazı kadınlar da hala kendilerini genç ve sağlıklı hissederken, menopoz belirtileri ortaya çıkmaya başlayınca şaşırmaktadırlar. Reprodüktif sisteminizin evrelerini anlamak, vücuttaki bu değişiklikleri anlamak açısından önemlidir. Aşağıdaki tablo reprodüktif yaşlanma sürecini daha iyi anlamanıza yardımcı olacaktır.

Reprodüktif Yıllar: İlk adet periyodunuz yaklaşık 12 yaşında olmaktadır. Periyotlarınız ilk başta düzensiz olabilmektedir fakat birkaç yıldan sonra düzenli hale gelmelidir. Cinsel olarak aktifseniz ve gebe kalmak istemiyorsanız doğum kontrolüne ihtiyacınız vardır. 20’ lerin sonuna kadar doğurganlığınız en üst noktaya ulaşmakta ve daha sonra azalmaya başlamaktadır. 30’ larda düşük riskiniz artmaya başlar.

Menopozal Geçiş: Genellikle 40’ larınızda reprodüktif yıllarınızdan menopoza geçiş başlamaktadır. Periyotlarınızın arasındaki süre değişiklik göstermeye başlar ve periyotlar atlanmaya başlar. Yumurtalıklarınızda üretilen östrojenin azalmasına bağlı olarak sıcak devamı için tıklayın »

Kadınların özel günleri hassas ve yorgun geçirdikleri bir dönemdir. Regl yani 1 ay içinde kadının vücudunda biriken pis kanın dışarıya atılması ve kadının kendi vücudunu bu şekilde temizlemesini sağlayan özel bir dönemdir.

Kadınların çoğu 28 günde bir adet kanaması yaşarlar bu bazen stres yorgunluk mevsimsel değişimler gibi dışarıdan faktörler ile daha erken veya daha geç olabilir. Örneğin 40 günde bir adet gören birçok kadın bulunmaktadır.

Normal olanı ve sağlıklı olanı 28 günde bir adet görülmesidir. Adet görülmesi kadının vücudunu temizler ve yumurtlamasını sağlar. Bu dönemlerde stres sinirlilik hali tatlıya karşı eğilimli olma gibi birçok belirti bulunmaktadır.

Ergenlik dönemi kızlarda ve erkeklerde farklılık gösterse de, genellikle 13-15 yaşlarında başlar, 18-20 yaşlara kadar devam eder. Bu dönemde büyümenin hızlanması ve etkinliklerin artması enerji ve besinlere olan gereksinimi arttırır. Buna karşın ev dışında fazla zaman geçirilmesi, ayaküstü yenen gıdalara yönlenmeye neden olmaktadır.

Bu gıdalar büyüme ve gelişme için yeterli olmadığı gibi şişmanlık, kansızlık, diş ve diş eti problemleri, guatr, kemik gelişim bozukluklarına yol açmaktadır. En sık karşılaşılan durumlar ise, kahvaltı yapmamak, öğün atlamak, akşam yemeklerinde fazla beslenmektir. Böyle davranmakta ısrarcı olmak şişmanlığa kucak açmak demektir.

Adet kanamasının başlamasıyla kan kaybı başlayan kız çocukları yeterli demirli gıda alamazsa kansızlık başlar. Kansızlık ise günlük aktivitesi hatta okul başarısını bile etkileyebilir. devamı için tıklayın »

 Rahim içi büyüme kısıtlılığı, anne rahmindeki bebeğin, gebelik haftasına göre olması gerekenden küçük olmasıdır. Türkçede intrauterin gelişme geriliği, ingilizcede ise intrauterine growth retardation olarak adlandırılır. Gerilik sözcüğü hastalarda bebeğin zihinsel fonksiyonlarında da ortaya çıkacak bir gerilikle ilgili çağrışımlar yaptığından kısıtlılı gibi kelimelerle ifade etmek belki de daha doğru olacaktır. Genel IUBK, gebelik haftasına göre anne karnındaki bebeğin beklenenden daha küçük olması olarak tanımlansa da , anne karnındaki bebeğin kilosunu belirleyen diğer faktörler de (anne ve babanın fiziksel özellikleri) mevcuttur. Dolayısıyla IUBKi için daha iyi bir tanım, aslında anne karnındaki bebeğin (fetusun) kendi büyüme potansiyeline ulaşamamış olmasıdır.

Nedenler

Bebek (fetus) ile ilgili nedenler:

1. Gebeliğin erken dönemlerinde (özellikle 20. gebelik haftasından önce) anneden bebeğe geçen enfeksiyonlar (CMV, rubella, parvovirus enfeksiyonları).
2. Bebekteki kromozom bozuklukları (en sık trizomi 18 olmak üzere, trizomi 13, trizomi 21) ve konjenital anomaliler.
3. İkiz gebelik ve diğer çoğul gebelikler. devamı için tıklayın »