Anne sütü protein, yağ ve kalori değeri, içindeki elektrolit ve mineraller açısından bebekler için en uygun gıdadır. İçerdiği immünglobinler ve canlı lökositler bebeklerin enfeksiyon hastalıklarından korunmasında faydalıdır. Sindirimi kolaydır. İçerdiği demirin önemli kısmı emildiğinden demir eksikliği gelişme riskini de azaltır. Dahası, her annenin sütünün içeriği kendi bebeğinin yaşına ve ihtiyaçlarına göre değişir. Profilaktik olarak D vitamini verilirse, ilk altı ay başka bir gıdaya ihtiyaç kalmaz.

Biz de, çocuk hekimleri olarak anne sütünün kıymetini çok iyi biliriz. Yıllardır öğrencilerimize, asistanlarımıza, hastalarımızın annelerine ısrarla bebeklerin hayatlarının ilk altı ayında sadece anne sütü ile beslenmesi gerektiğini, anne sütünün diğer gıdalara olan üstünlüklerini anlatır; niçin ilk altı ay sadece anne sütü verilmesi gerektiğini öğretiriz. Sınavlarda da öğrencilerimize anne sütüyle ilgili sorular sorar, böylece bu bilgilerinin pekişmesini sağlarız. Sağlık Bakanlığımızın da çocuklara ilk altı ay sadece anne sütü verme uygulamasını yaygınlaştırmak ve yerleştirmek için verdiği uğraşlar takdire değerdir. devamı için tıklayın »

İlk emzirme sizin için zor olabilir.  Ancak yatarak veya oturarak nasıl rahat ediyorsanız o şekilde emzirmeniz için bebek hemşireniz size yöntemler gösterecektir.  Daha sonraki beslenmelerde, özellikle eve gittiğinizde doğru emzirme için lütfen rahat olacağınız şekilde oturun ve gevşeyin.

Emzirmeden önce ellerinizi sabunlayın, ancak meme temizliğinde sabun kullanmaktan kaçının, memebaşını kurutup çatlaklara sebep olabilir.  İlk olarak bebeği kucağınıza alıp tek kolunuzla baş, gövde ve kalçasını alttan destekledikten sonra -üzerine eğilmeden – bebeğ ikendinize doğru yaklaştırın.  Yüzü memeye dönük, başı ve vücudu düz olsun.  İkinci aşamada -göğsünüzü bebeğe uzatmadan- bebeğin çenesini göğsünüze değdirin.  Bebek memeye yaklaşsın, biraz aransın.  Hazır olduğunda meme başının koyu renkli kısmının (areola) çoğunu içerecek şekilde ağzına almasını sağlayın.

Sütün bol ve uzun süre gelebilmesi için bebeğinizi sık sık ve her ağladığında besleyin.  Süt yapımı meme boyutu, göğsün şekli, ucunun büyüklüğü ile ilişkili değildir.  Doğru emzirme teknikleri ile her anne yeterince süt üretebilir.  Bir önceki emzirmede kullanılan son memeden başlamak üzere her iki göğsünüzü de emzirin.

Emzirme meme başından değil, meme çevresindeki koyu renkli kısmın çoğunu kapsayacak şekilde olmalıdır. Bebekler memenin ucunu değil, bu kısmı emerler.  Meme ucu yoksa veya çökükse endişelenmeyin.  Göğsünüzü hafifçe dudaklarına değidirin, bebek aranmaya başlayıp ağzını açtığında göğsünüzün kahverengi kısmını ağzına vermeye çalışın.

Doğru emzirme ile süt akışı sağlanır, süt yapımı artar, göğüste dolgunluk, gerginlik azalır, meme ucu çatlakları önlenir, bebek doyar.

doğru emzirme

Bebek memeyi doğru tutmaz, sadece göğüs ucunu emerse yeterli boşaltamaz.  Kanallarda tıkanıklık olur, süt yapımı azalır, meme başında çatlak, ağrı, şişlik ortaya çıkar.  Bebek tam doymadığı için sürekli ağlar, memede kalmak ister.  Bu durumda bebek emebiliyorsa sık emzirin; ememiyorsa elle veya pompayla sütü sağın.

Emzirme öncesi ılık duş, pansuman, omuz ve sırta masaj, memelere hafif masaj, emzirme sonrası memeye soğuk ıslak pansuman yapmanız yararlıdır.  Ateşiniz olursa doktorunuza haber verin.

Bebeğiniz kendiliğinden uyanmaz, son emzirmeden 2 saat geçmiş ve göğsünüzde rahatsız edecek kadar dolgunluk oluşmuş ise ufak uyarılar ile bebeği uyandırın.  Pek çok anne ilk uyanma belirtisinde emzirmeye çalışmakta, sonrada göğsünde hemen uyumasından yakınmaktadır.  Onunla konuşun, altını değiştirin, okşayın tam olarak uyandığında emzirin.

Bebeğinizden ayrı kaldığınızda da emzirmenin devam edebilmese için anne sütünün saklama koşullarını bilmeniz gerekir.  Anne sütünün ısıtılmadığını unutmayın. Dondurduğunuz anne sütünü saklama kabı/poşeti ile sıcak su dolu kabın içine koyarak eritip bebeğe verebilirsiniz.

Anne Sütü Neden Sağılır?

• Tıkanık memeyi rahatlatmak,

• Süt birikimini tedavi etmek,

• Çökük meme başından bebek emmeye başlayana kadar bebeği beslemek,

• Memeyi reddeden bebeği tekrar memeyi alana kadar beslemek,

• Ememeyen veya yeterli ememeyen(hasta)bebeği beslemek,

• Bebek ağızdan beslenemeyecek kadar hastaysa sütü saklamak ve memeleri boşlatmak,

• Anne işe gidince bebeği için süt bırakması gerektiğinde,

• Bebeğin çok dolu bir memeyi almasını kolaylaştırmak için süt sağılır.

Anne Sütü Nasıl Sağılır?

En kolay süt sağma yöntemi elle sağmadır. Öncelikle sütün gelmesi için oksitosin refleksinin(süt akması) uyarılması lazımdır. Bunun için öncelikle annenin rahat ve sakin bir ortamda olması gerekir. Mümkünse bebeği yanında ve kucağında olmalı eğer bebek yanında değilse bebeğini düşüntücü şeyler( resmi, kıyafeti gibi) yanında olmalıdır. Ilık bir duş veya memelere ılık bir pansuman süt sağımını kalaylaştırabilir. Memelere ve meme başına masaj sütün sağılmasında etkili olabilir. Annenin sırtının ovuşturulması da sütün gelmesinde etkidir.

Eller yıkandıktan sonra rahat bir yere oturulur. Memenin altına geniş bir kap tutulur. Başparmak meme başının üstüne, işaret parmağı meme başının altına yerleştirilir. Diğer parmaklarla meme desteklenir. Baş ve işaret parmakları ile memeye yavaşça bastırılarak süt sağılır. Süt sağılma işlemi özellikle ilk günlerde 20–30 dakika sürer.

Anne Sütünü Ne Kadar Sıklıkla Süt Sağılmalıdır?

Bebeğin emme düzeni gibi en az 3 saatte bir sağılmalıdır. Mümkün olduğunca sık ve memeyi boşaltacak şekilde sağılmalıdır. Eğer elle sağmak zor geliyorsa lastik pompa ve enjektör pompalar kullanılabilir. Lastik pompa çok etkili bir süt sağma yöntemi değildir. Ayrıca süt sağma için geliştirilmiş biberonlu ve pompalı aletler de vardır. Otomatik süt sağma aletleri de vardır.

Emzirme Döneminde Beslenme

Emzirme süreci, genellikle meme büyümesi, süt salgılanmasının başlaması ve başlayan süt salgılanmasının devamı olarak üç bölüme ayrılabilir. Bu süreç hormonlar tarafından kontrol edilir. Büyümenin çok hızlı olduğu yenidoğan döneminde,bebeğin hayatındaki en önemli konu beslenmedir. Anne sütü, bebek beslenmesinde yeri doldurulamayan bir doğa harikasıdır. Annenin günlük tükettiği besinlerin çeşit ve miktarı, vücut depo düzeyi, psikolojik durumu gibi etmenler, anne sütünün miktarını ve kalitesini etkiler. Anne sütü, bebeklerin büyüme ve gelişmelerini en iyi şekilde sağlamanın yanında, onları özellikle ishal olmak üzere pek çok bulaşıcı hastalıktan, kansızlıktan ve yaşamın ileri dönemlerinde ortaya çıkan kalp – damar hastalıklarından korur. Ayrıca anneve bebek arasında psikolojik bir bağın kurulmasına aracı olur.

Emziren anneler beslenmelerine dikkat etmeli !

Emzirme döneminde salgılanan süt, annenin aldığı besinlerin bir ürnüdür. Süt için gerekli olan besinler, anenin kendi gereksşnşmşne ek sayılmalıdır. Anneler, hangi şartlar altında olursa olsun, bebeğinin sağlığını geliştirecek ve büyümesini destekletecek yeterli kalite ve kantitede süt üretebilirler. Ancak iyi beslenen annelerin sütlerinin kötü beslenen annelerin sütlerinden özellikle vitamince daha zengin olduğu araşrırmalarla kanıtlanmıştır. Emzirme döneminin başarılı bir şekilde geçirilmesi içingerekli koşullardan biri, annenin iyi beslenmesidir. Sağlıklı bir anne günde ortalama 700-800 ml süt salgılar. Emziren anennin yeterli süt salgılayabilmesi için günde, normal gereksinimine ek olarak yaklaşık 700 kaloriye ihtiyacı vardır. Bu miktarı500 kalorisi annenin yediklerinden, 200 ü ise hamilelikte kazanılan besin depolarından karşılnır. Eğer anne günlük alması gereken kalori miktarından 500 kalori yerine daha fazla miktarda alırsa kilo problemi yaşanır. Emziren annenin enerji ihtiyacının dışında özellikle protein, kalsiyum, demir ve sıvı gereksinimi de artar. Sıvı alımının günde ortalama 3 lt su ve ıhlamur-nane-papatya-ısırgan otu gibi bitki çayları şeklinde tercih edilmesi önerilir. Annenin emzirme sürecindeki günlük enerji alımı ortlama 2000 kalori olmalıdır. Emzirirken tüketilen yağ miktarı kadar çeşidi de önemlidir. Yemekler sıvı yağ konularak pişirilmeli veya ızgara, buğulama, haşlama yönyemleri uygulanmalıdır. Bu dönemde kalsiyum ihtiyacı da artar; Süt, yoğurt, peynir ve yeşil yapraklı sebzeler tüketilmelidir. Emzirme döneminde sık karşılaşılan sorunlardan biri de demir eksikliğidir. Anne sütü ile bebeğe geçen demir de bebeğin demir depolarının dolması ve kan yağımında kullanılması açısından önemlidir. Et ve et ürünleri, balık, yumurta, kuru meyveler, kuru yemişler, kuru fasulye, nohut, mercimek demir içeriği yüksek gıdalardır. Fazla tüketilen çay ve kahve hem demir emilimini azaltır hemde bebeğin sütüne geçen kafein bebeğin sağlığını olumsuz yönde etkiler. Emzirme döneminde sigara ve alkol kullanılamalıdır.

Anne Sütünü Artıran Unsurlar

• Bebeğinizi doğar doğmaz ilk yarım saat içerisinde emzirmelisiniz ve daha sonra sık aralıklarla bebeğiniz istedikçe emzirmeye devam etmelisiniz.
• Düzenli, yeterli ve dengeli olarak bütün besin gruplarını içeren bir beslenme programı uygulamalısınız.
• Sıvı alımınızı artırmalısınız: Su, çorbalar, şekersiz komposto suları, ayran vb.
• Özellikle günde 2.5-3 lt yakın su tüketmelisiniz.
• Sıvı alımınızı artırırken bitki çaylarından destek alabilirsiniz. Örneğin: Isırgan otu çayının anne sütü oluşumunda olumla etkileri bilinir.

Doğum sonrası kadında olan değişiklikler nelerdir?

• Üreme (cinsel) organlarında: doğumdan hemen sonra, rahim top gibi göbek altına iner. Ardından birkaç saat sonra rahime kan dolması nedeniyle göbek üstüne çıkar. 15 gün sonra ise gebelik öncesi yerine dönerek iyice küçülür. Doğum sonrası rahim içinden atılan kan ve ölü zar kalıntılarına loşi denir. Bu loşi akıntısı ilk günlerde kanlı, sonraki günlerde pembe ve 10uncu günden sonrada beyaza doğru renk değişikliği gösterir. Doğum sonrası özellikle emziren annelerde adet kanamaları yumurtlamasız kanamalardır. Dolayısıyla östrojen eksikliğine bağlı dış vulvada ve vajinada kuruluklar olur. Buna bağlı doğum sonrası cinsel ilişki zor ve ağrılı olur. (disparöni)

• Doğum sonu meme ve emzirme: Doğumdan sonra hemen emzirme işlemine başlanır. Böylece sütün gelmesi uyarılır. Genelde gerçek sütün gelmesi 72 saati bulur. Emzirme işleminden önce ve sonrasında meme bakımı yapılır. Emzirmek istemeyen anneler meme bandajı uygulamalıdırlar. Doğum sonrası emzirme bebeğin sağlığı için önemlidir. 6 ay emzirme ile çocuğu hem enfeksiyon hastalıklarından, hem de alerjik hastalıklardan korumak mümkündür.

• Doğum sonu kilo kaybı ne kadardır?: normal doğumda doğum sonu kanama 500cc’nin altındadır. Sezaryen ile doğumlarda bu kanama miktarı 1000cc’ye kadar çıkabilir. Doğumdan hemen sonra 5 ila 6 kilo kaybedilir. Doğumdan 7 gün sonra ise ek olarak 3 ila 5 kilo daha verilir.

Bebekler için anne sütünün ne kadar önemli olduğunu vurgulayabilmek ve anneleri ilk 6 ay sadece anne sütü vermeye teşvik edebilmek için her yıl ekim ayının ilk haftası anne sütü haftası olarak kabul edilmiştir. Anne sütü dünyadaki mucizevi ve tüm besin öğelerini içeren tek besindir. Özellikle ilk 6 ay bebeğin büyümek ve yaşamla ilgili tüm

emziren anne

fonksiyonları için gereken tüm gereksinimini karşılar.

Bebeği yalnızca büyütmekle kalmaz, ilerideki diyabet, kalp hastalıkları gibi birçok

hastalığa karşı da koruma görevi üstlenir. Aynı zamanda içerdiği bağışıklık sistemi salgıları ve hücreleri yoluyla bebeği bulaşıcı hastalıklardan korur. Beyin ve sinir

sistemi gelişimi için gereken tüm maddeleri en uygun dozlarda içermesi dolayısıyla

bebek için büyük önem taşır.

Anne sütü içerdiği yağlar, karbonhidratlar, mineraller ve vitaminler ile eşsiz bir besin kaynağıdır.Bebek için bu kadar önemli olan anne sütü bebek ve anne arasındaki iletişimi sağlayıp aradaki bağı güçlendirmesi açısından da devamı için tıklayın »