Dogum

Doğum belli belirsiz kasılmalar ile başlar. Kasların kasılmaları yukarıdan aşağıya doğru dalgalanmalar halinde belirmeye başlar ve bebeği rahim ağzına doğru iter. Su kesesi, diğer adıyla Amniyon kesesi doğumun herhangi bir aşamasında kendiliğinden yırtılabilir. Bazen de doktor tarafından doğumu hızlandırmak için tıbbi müdahale ile açılır. Sıvı kesesi doğum ağrıları başlamadan daha önce açılırsa doğumu başlatma sinyaline neden olabilir. Doğumun başladığının bir başka göstergesi de rahim ağzındaki tıkacın vajinadan atılmasıdır. Gerek kesenin açılarak sıvının gelmesi, gerekse de rahim ağzı tıkacının atılması doğumun başladığının göstergesidirler. devamı için tıklayın »

Ne zaman doğum yaparım ?

Bebeğin beklenen doğum tarihini (BDT) hesaplamak için oldukça basit bir yöntem vardır: Son adet tarihine 7 gün ekle, 3 ay çıkart. Negele yöntemi adı verilen bu sistemde SAT’ ne 7 gün eklenir ve 3 ay geriye gidilir.Bir örnekle açıklayacak olursak son adet kanamasının ilk günü 7 Temmuz olan bir anne adayını ele alalım.7 temmuza 7 gün eklenir,14 temmuz elde edilir.Ardından 14 temmuzdan 3 ay çıkarılır,14 nisan elde edilir.Son adet tarihi 7 temmuz ise beklenen doğum tarihi 14 nisandır.

Ancak bebeklerin sadece %5′i beklenen doğum tarihinde doğar. 37 hafta ile 42 hafta arası doğan bebekler normal kabul edilirken 37 haftadan önce doğanlar preterm, 42 haftadan sonra doğanlar postterm olarak adlandırılır. Prematürite ise bebeğin yaşını değil gelişimini anlatan bir ifadedir. Örneğin 36 haftalık doğan bir bebek preterm olmasına yani erken doğmasına rağmen, eğer akciğer gelişimini tamamlamış ise prematür değildir.

 Lohusalık döneminde meme ağrıları

Hamilelikle birlikte memede birtakım farklılıklar ortaya çıkacaktır. Memeler büyür, sertleşir ve dokunulduğunda bazı yapılar ele gelir. Bunlar memenizdeki salgı bezlerinin gelişmesi ile meydana gelen oluşumlardır ve çok normaldir. Bu değişmeler memede emzirirken yada emzirmezken ağrılara neden olabilir. Geniş ve uygun bir sütyen kullanmak ve temizliğe maksimum önem vermek gerekir. Bu dönemde meme cildinde çatlaklar oluşabilir, bunlara engel olmak için hamileliğin başından itibaren çatlak önleyici kremler kullanılmalıdır.Doğumla birlikte memenin esas görevi başlar. Doğum esnasında salgılanan hormonlar, annenin çocuğun sesini duyması ve çocuğun meme başını emerek uyarması, süt salgılayıcı hormonu yani ploraktini harekete geçirir ve süt yapımı ile salgısı başlar. Bildiğimiz gibi yeni doğanın emzirilmesi onun sağlığı yönünden çok önemlidir. Yeni doğan yeni çevresine, annesinin sütü sayesinde adapte olur. Anne sütü yeni doğan için, gerek besin değeri gerekse sindirim sistemine uygunluğu ile en ideal besindir ve içindeki bağışıklık elemanları ile bebeği mikroplardan korur. Emzirmek çocuğun psikolojisi içinde çok önemlidir. Çünkü emzirme anı çocuğun annesini çok yakın hissettiği ve onunla bir bütün olduğu, güven duygusu, sevgi duygusu ve anne sıcaklığının en yoğun yaşandığı andır. Emzirmek aynı zamanda annenin sağlığı için de çok önemlidir. Çünkü emziren kadının rahmi daha çabuk küçülerek normal haline daha çabuk döner, yine devamı için tıklayın »

 Kürtajla gelen riskler

Perforasyon (rahim delinmesi ): Gebe rahmi yumuşak olduğu için dikkatsizce yapılan sert bir hareketle delinebilir.Risk gebelik yaşı büyüdükçe artmakla beraber vakum küretajlarda plastik kanüller kullanıldığından nadir görülür.Çoğu kere delik küçük ve rahmin tepe kısmında olduğundan kanama olmaz ve kendiliğinden kapanır.Delinme alanı büyükse kanama olacağından acil ameliyatla alınması gerekir.

Enfeksiyon: Hijyenik olmayan ortamda işlemin yapılması veya kişinin kendi ihmali (kürtaj sonrası erken cinsel ilişki, havuza girme, antibiyotikleri düzenli kullanmama, dış ortamdan enfeksiyon alma gibi..) sonucu 5-6 gün sonra enfeksiyon gelişebilir.Koruyucu antibiyotik önlem için kullanılmalıdır.Fallop tüplerinde hasara,rahim içi tabakada yapışıklıklara neden olabilir.

Gebeliğin devamı: Gebelik kesesinin rahim içinde görüntülenmeden çok erken, 5 haftadan önce yapılan kürtajlarda meydana gelebilir. Kürtaj sırasında vakum ile kese çok küçük olduğu için alınamaz .Kontrolde tespit edilir ve ikinci bir kürtaj gerekir.

Parça kalması (rest plasenta): Kürtajdan sonra kanamanın artması ile anlaşılır. Bazen kanama 10-15 gün sonra görülebilir.Bu nedenle kürtaj sonrası bir hafta sonra yapılan kontrol ultrasonografisi önemlidir.Tedavi olarak kürtaj tekrarlanır.

Rahim içi kan birikmesi (hematometra): Nadir görülür.Epey ağrılıdır.Daha çok 8 haftadan büyük gebeliklerde veya yaşlı anne adaylarında görülür. Rahim toplayamaz ve rahim ağzının kapanması sonucu kan birikmesinden meydana gelir.Rahim ağzının buji ile açılması problemi çözer.Ek olarak rahmin hızlı toplamasına yardımcı ilaçlar verilebilir.

Başarısız küretaj: Önceden yapılan rahim ağzında yara yakılması,konizasyon gibi işlemler, eski sezaryenlere bağlı veya doğumsal rahim kanalındaki şekil devamı için tıklayın »

 Kürtaj nasıl yapılır ?

Kürtaj kesinlikle, bir doğum kontrol yöntemi değildir.

İstenmeyen hamileliklere son verilmesi amacı ile yapılır. Ülkemizde 10 haftalık gebeliğe kadar hamile kadının rızası ile yapılmaktadır. Hamile kadın reşit ise ve bekar ise kendi onayı yeterli olmaktadır, evli ise eşinin de onayı gereklidir. Bu yöntem ancak ailevi, sosyal, tıbbi sebepler var ise yapılmalıdır. Kesinlikle bir doğum kontrol yöntemi olarak algılanmamalıdır

Kürtajda kullanılan değişik boylarda steril Karmen kanülleri ve vakum sistemi

Kürtaj öncesi çiftlerin kan guruplarını bilmeleri olası bir “kan gurubu uyuşmazlığı” tespiti ve eğer uyuşmazlık var ise kürtaj sonrası “uyuşmazlık iğnesi, anti-D” yapılması açısından önemlidir.

Kürtajın yasal olarak yapılabilmesi için kişiden yazılı “onay belgesi” alınması gerekmektedir. Alınan bu belge hasta ve hekim arasında hasta hakları açısından gizli tutulacaktır.

Kürtaj işlemi öncesinde tam jinekolojik muayene ve transvaginal ultrasonografi ile değerlendirme yapılmalıdır.

Günümüzde genellikle vakum aspirasyon yöntemi ile küretaj yapılmaktadır.Bu kullanılan vakum sistemi Karmen kanülü olarak isimlendirilmektedir. Bu sistemin uçları plastik olup kullanıldıktan sonra atılmalı ve tekrar kullanılmamalıdır.

Genel anestezi yada lokal anestezi uygulanabilir.Daha önce doğum yapmamış veya sezaryen ile doğum yapmış hastalarda genel anestezi tercih edilir.Lokal anestezi ile rahim ağzının her iki yanına anestezik ilaç enjekte edildiği halde rahatsızlık hissi ve vakum esnasında ağrı duyulabilir.Kürtajın psikolojik etkisi de düşünüldüğünde genel anestezi tercih edilmektedir.Genel anestezi bir anestezi uzmanı tarafından verilmelidir.Anestezi kürtaj işlemi kısa olduğu için 3-5 dakika sürer.Uyanma süresi genellikle 5 dakikadır.İşlem sonrası 1 saat dinlenmenin ardından anestezi etkisi geçtiği için hasta evine gidebilmekte ve normal yaşantısına dönmektedir. devamı için tıklayın »

Normal doğum

Sezaryen karın duvarı ve rahim ön duvarının kesilerek bebeğe ulaşılması ve bu yolla bebeğin anne vücudu dışarısına çıkarılmasıdır. Bu durum genellikle anne ve / veya bebekle ilgili bir problemin varlığında doğumun bir an önce gerçekleşmesi gerektiğinde başvurulan bir yoldur. Ayrıca bebeğin doğum kanalından geçerek sağlıklı olarak doğması mümkün görünmüyorsa yine bu yol izlenmektedir. Ancak son yıllarda özellikle hastane ve ameliyathane koşullarının iyileşmesi ve anestezi tekniklerinin daha da gelişmesi ile belli bir sebep yokken bile isteğe bağlı olarak anne adayları normal doğum yerine sezaryenle doğumu tercih etmeye başlamışlardır.

Burada incelenmesi gereken konu, sebepsiz yere yapılan sezaryen doğumların anne ve/ veya yeni doğan sağlığı açısından bir olumsuzluk içerip içermediğidir.

Gelişmiş ülkelerde bir dönem 1965 ile 1988 yılları arasında özellikle ABD ‘de sezaryen doğumların % 4,5 ‘lardan % 25 ‘ lere ulaştığı görülmüştür. Bu artışa yönelik olarak 1991 yılında ABD Halk
Sağlığı Merkezi sezaryen oranlarının % 15′lere çekilebilmesi için bir çalışma başlatmıştır. Bugün ABD ‘de sezaryen doğum hızı %21 civarında seyretmektedir.

Türkiye’deki duruma bakıldığında sezaryen oranlarının yukarıdaki rakamların çok üzerinde olduğu görülmektedir. Özellikle sosyoekonomik düzeyi yüksek olan anne adaylarının daha ziyade sezaryen doğuma yöneldikleri ve sezaryen oranlarının % 80–90 ‘lara kadar çıkabildiği izlenmektedir. Ancak Türkiye genelinde bu oranlar konusunda ayrıntılı veriler yoktur.

Sezaryenle normal doğumun anne ve yeni doğan sağlığı açısından
incelenmesi gerekir:

Anne açısından bakıldığında sezaryen büyük bir ameliyattır. Burada genel anesteziye bağlı problemler ile kesiden kaynaklanan kanama, enfeksiyon, idrar yolu enfeksiyonu ve damarda pıhtı oluşumu riski sezaryende belirgin olarak daha yüksektir. Bu durumlardan biri oluştuğu zaman annenin hastanede kalış süresi uzamakta ve doğum giderleri artmaktadır.

Anne ölüm hızı sezaryen ve normal doğum açısından karşılaştırıldığında ise; sezaryende anne ölüm oranı 6 kat daha fazladır. Ancak bu oran gerek acil ve gerekse isteğe bağlı olarak yapılan sezaryenlerin tümünü içermektedir. İsrail ‘de yapılan istatistiksel bir araştırmada 1984 ile 1992 yılları arasında İsrail’de yapılan tüm doğumlarda epidural anestezi ile yapılan ve acil olmayan koşullarda gerçekleştirilen sezaryen doğumlarda anne ölüm hızının normal doğumunda altında olduğu anlaşılmıştır. Ancak bu verilerin tekrarlayan çalışmalarla desteklenmesi gerekmektedir.
Yeni doğan açısından bakıldığında ise; bugüne kadar yapılan araştırmalarda acil olan durumlar ve gerekli haller dışında, isteğe bağlı olarak yapılan sezaryen doğumlarının yeni doğan için daha avantajlı olduğuna dair bir bulgu yoktur. Aksine fetusun doğum kanalından geçmeden doğduğu durumlarda bir dizi olumsuzluk yeni doğanı etkileyebilir.

Doğum eylemi başlamadan ( ağrı çekmeden ) doğumun gerçekleşmiş olması ve fetusun doğum kanalından geçmemesi yeni doğanın akciğer fonksiyonlarını bozabilir ve yaşamın ilk günlerinde solunum problemlerine yol açabilir. Sezaryen sırasındaki anestezik maddeler ( özellikle genel anestezi sırasında ) göbek kordonu yoluyla fetusa geçerek yeni doğanın solunum merkezlerini baskılayıp bebeğin doğar doğmaz ağlayamamasına yol açabilir. Bu durumda tecrübeli bir çocuk hekimi tarafından canlandırma işlemi uygulamak gerekmektedir. Ayrıca sezaryen sonrası annenin bebeği emzirmesi gecikebilir ve bu nedenle bebeğin emmesinde ve annenin sütünün gelmesinde problemler yaşanabilir.

Yukarıdaki tüm durumlar göz önüne alındığında gerekmeyen durumlarda sezaryenle doğum yapılması gerek anne ve gerekse bebek için uygun görünmemektedir.

Doğumun şekli konusunda, tüm gebelik sırasında olduğu gibi, doğum doktoruyla tam bir işbirliği içerisinde olmak gerek anne ve gerekse doğacak çocuk için büyük önem taşımaktadır.

Tebrikler..

Sonunda hayatınızdaki bu en önemli olaylardan biri gerçekleşti. Aylar süren heyecanlı ve sıkıntılı bekleyiş sonrasında bebeğiniz kucağınızda. Ne kadar tatlı değil mi?

Şimdi mutluluğun yanı sıra aklınızı kurcalayan ve cevaplanması gereken sorular var.

• Akıntım ne zaman bitecek?

Bu süreç kişiye göre değişir. Genelde 4 - 8 hafta kadar devam eder. Doğumla ve plasentanın çözülmesi ile başlar ve kadından kadına göre farklılık gösterir. Doğumun ardındaki ilk günlerde açık kırmızı renkte ve oldukça yoğundur. Sonraki günlerde önce pembe ardından da kahverengi olur. Sonlara doğru sarı - beyaz veya renksiz olur ve iyice azalır. Bu zaman içerisinde tampon kullanılmaması önerilir. Doğum sonrası rahim yavaş yavaş toparlandığı için normal ped kullanılması daha isabetli olur. Akıntıda aşırı koku gibi herhangi bir şey sizi rahatsız ediyorsa mutlaka doktorunuza danışın çünkü bu enfeksiyon belirtisi olabilir.

• Eski kiloma ne zaman kavuşurum?

Şöyle derler: Karın 9 ay büyür, 9 ayda da ortadan kaybolur. Bu böyle midir değimlidir bir kenara, kesin bir şey var ki aniden eski hatlarınıza kavuşmanız mümkün değil. Kilo vermek normalde de çok kolay değildir. Bu biraz kişiye özeldir, ayrıca beslenme ve yaşama tarzınızla da ilgilidir. Fakat ortalama olarak 3 - 6 ay içerisinde eski kotlarınıza sığmanız mümkün.

• Doğum sonrası diyet yapılabilir mi?

Yapmasanız daha iyi olur. Özellikle de emzirdiğiniz sürece. Bu dönemde sağlıklı ve yeterli beslenmeniz çok önemli. Tüm yedikleriniz sütle bebeğe de geçiyor. Ayrıca emzirme döneminde bol bol enerjiye ihtiyacınız var. Diyet yapmanız bünyenizin zayıf düşmesine neden olur.

• Rahmin eski haline dönmesi ne kadar sürer?

Rahim doğum sonrası daha ilk günlerde tekrarlanan kasılmalarla eski ebatlarına dönmeye başlar, yani küçük bir armut büyüklüğüne. Bu kasılmalar özellikle emzirme sırasında hissedilir çünkü süt verirken hormonların oluşumunu hızlanır. Ayrıca arada sırada sırtüstü yatmak ve göbek deliği altındaki bölgeye hafif masaj yapmak da rahmin toparlanması süreci olumlu etkiler.

• Egzersiz yapmaya ne zaman başlayabilirim?

Uzman doktorunuzun tavsiye edeceği egzersizlere doğumdan sonraki ilk günlerde başlayabilirsiniz. Bunlar zayıflayan kaslarınızı toparlamaya yarayacaktır. Günde bir defa uzun uzun ve yoğun bir şekilde yapmaktansa egzersizleri günde birkaç defa azar azar, fırsat buldukça yapabilirsiniz. Tabi normal doğum yerine sezaryen olduysanız en az 5 gün geçmesini beklemeniz gerekir. Veya doğum sırasında herhangi bir müdahale yapıldıysa egzersizlere başlama sürecinizi mutlaka doktorunuza danışmalısınız.

• Ne zaman eskisi gibi banyo alabilirim?

Akıntı bitince eskisi gibi banyo yapabilir fakat o zamana kadar sadece duş alın çünkü rahim tam olarak toparlanıp kapanmadan enfeksiyonlara karşı savunmasızdır. Uzun uzun bir banyo veya küvet keyfi sırasında bakteriler enfeksiyona neden olabilir bu da sizin ve emzirdiğiniz bebeğiniz için sakıncalı ve tehlikelidir.

• Eşimle normal seks hayatımıza ne zaman dönebiliriz?

Aslında siz ve eşiniz buna ne zaman hazır hissederseniz o zaman. Fakat doğum sırasında cerrahi müdahale yapıldıysa belki önce iyice iyileşmeyi beklemeniz sizin de rahat hissetmeniz açısından iyi olur. Ayrıca akıntı da enfeksiyonlara neden olabilir. Prezervatif kullanmak bir çözüm olabilir.

• Hamilelikten korunmalı mıyız?

Mutlaka. Emzirmek sizi hamile kalmaktan korumuyor. Aslında hassas bir konu çünkü emzirdiğiniz için hap almanız önerilmiyor. Spiral taktırmanız için de rahim toparlandıktan sonraki ancak ilk adet döneminizi beklemelisiniz ki bu da en az 8 haftalık bir süreç demek. Günleri hesaplayarak korunmanız da mümkün değil çünkü adetleriniz de bir süre düzensiz olabilir. Bu konuyu çözmenin en akıllıca yolu doktorunuza danışmaktır.

• İçki içebilir miyim?

Emzirdiğiniz sürece alkol almamanız tavsiye ediliyor çünkü süte karışır. Fakat bir kutlama veya benzer güzel bir olay söz konusuysa ufak bir kadeh beyaz şarap / şampanya veya bira içmenizde sakınca yok. Hatta bunlar süt yapımını arttırır. Fakat süt yapıyor diye sakın minik bir kadehten fazlasını içmeyin.

• Ağır kaldırabilir miyim?

Doğumdan sonraki özellikle ilk günlerde ağır kaldırmayın. Vücudunuz zaten zayıf düşmüş durumda, kaslarınız da henüz toparlanmamış. Çok fazla ve aşırı hareketlerden de kaçının. Özellikle sezaryen olduysanız 5 gün kadar iyice istirahat edin. Genel olarak doğumdan sonra fırsat buldukça dinlenmeniz çok önemli. Bebeği kucağınıza alırken de ani hareketlerden kaçının.

• Parfüm veya kokulu vücut losyonları kullanabilir miyim?

Kullanmasanız çok daha iyi çünkü bebeğinizin görme yeteneği henüz zayıf olduğu için sizi kokunuzdan tanıyor. Onun çok iyi tanıdığı ve sevdiği bu kokuyu değiştirerek onu “zor” durumda bırakmayın. Sabrederek bu tür zevklerinizi biraz erteleyin.

• Yorgunluk ve uykusuzlukla nasıl baş edebilirim?

Yeni doğan bir bebek sahibi anneyi oldukça yorucu bir dönem bekliyor. Bunun başlıca nedeni ise geceler dahil olmak üzere 2 saatte bir tekrarlanan emzirmeler. Bu tahmin edildiğinden daha yıpratıcı çünkü anne başka hiç bir şey için rahat zaman bulamıyor, kısacık bir duş için bile çünkü sürekli “ya bebek uyanırsa” diye endişeleniyor. Uykusuzluk ve yorgunluk anneyi yıpratıyor, çoğu zaman sinirli ve sabırsız yapıyor. Bırakın başkaları size yardım etsin. Zaman zaman bebeği eşinize, annenize veya size yardım edebilecek kim varsa ona bırakın ve biraz nefes alın. Hatta yakınınızdaki kuaföre bile gidin. Çok sıradan görünen bu tür faaliyetler sizin için güzel bir değişiklik ve bir nefes alma fırsatı olur. Aslı şunu unutmayın: Her şeyi eksiksiz yapmak zorunda değilsiniz. Aynı anda hem bebeğe bakıp hem yemeği pişirip hem de ev işlerinin üstesinden gelemezsiniz. Zaten kimse sizden tüm bunları beklemiyor. Herkesten biraz daha fazla anlayış ve yardım almak en doğal hakkınız.

• İşime ne zaman dönmeliyim?

Doğum iznine çıkmadan önce iş yerinizde mutlaka bunları danışıp yasal haklarınızı öğrenin. Doğumdan sonra mutlaka eski işinize dönmeyi düşünüyorsanız bunun kesin tarihini işvereninizle, birlikte çalıştığınız müdürler ve ekibiniz veya elemanlarınızla konuşun. Böylece tüm bunları annelik izninizde dert etmezsiniz. Daha sonra bebeğinizi bir bakıcıya bırakmayı düşünüyorsanız bu olayı son güne ertelemeyin. Bakıcınızı gözlemleyebilmek için ve bebekle ikisinin birbirlerine alışması için işe başlamadan 1 hafta veya birkaç gün önce bebeğe bakıcı ile birlikte bakın. Böylece siz de daha sonra rahat rahat işinize geri dönüp çalışabilirsiniz.

• Doğum sonrası ne gibi formaliteler var?

Bebeğinize nüfuz cüzdanı çıkartmalısınız. Ayrıca doktorunuzun size bildireceği ve yapılması gereken bazı rutin aşı ve kontroller var