Gebelikten korunma “Vajinal engeller” (diyafram, sperm öldürücü krem, köpük, fitil)

Diyafram rahim ağzına takılarak spermlerin içeriye geçmesini engeller. Sperm öldürücüler, vajinadaki tüm spermleri işe yaramaz hale getirir.

Diyafram ve sperm öldürücüler birarada ve doğru kullanıldığında etkinlikleri artar. İlişkiden önce kadın tarafından yerine yerleştirilir. Sağlığa bir zararları yoktur.

Tabletlerin erimesi için cinsel ilişkiden 10 – 15 dakika önce vajinanın derinine uygulanmaları gerekir. Etkisini tam gösterebilmesi için cinsel ilişkiden sonra da en az 6 saat vajina hiçbir sebeple yıkanmamalıdır. Vajinanın doktor tarafından önerilmedikçe, herhangi bir sebepten yıkanması devamı »

Gebelikte doktor muayeneleri önemli yer tutar.

• Adet gününüz 10 gün geçtiğinde, idrar testi pozitif çıktığında ilk ziyaret yapılmalıdır. Çocuğunuzun kalp atışlarının görülebilmesi için 2 hafta sonra ikinci kez doktora gitmeniz gerekecektir.

• Her şey yolunda ise 32’inci haftaya kadar ayda bir doktor ziyareti yapılır.

• 32-36 hafta arası 15 günde bir doktor ziyareti uygundur.

• 36’ ıncı haftadan doğumunuza kadar haftada bir doktorunuzla görüşmeniz gerekecektir.40 hafta olup doğum yapmamış iseniz gününüz geçtiğinden dolayı doğum gerçekleşene veya 42’inci haftaya kadar 3 günde bir doktor muayenesi yapılarak bebeğin sağlığı kontrol edilir.

• 42’inci hafta olup doğurmamış iseniz hastaneye yatıp doğumunuz planlanacaktır.

• Doktorunuz sizde veya bebeğinizde bir problem tespit ederse muayene sıklıklarını ve sürelerini kendisi ayarlayacaktır.Bazen de gebelik seyri sırasında yapılması gereken tetkiklerin uygun zamanda yapılması için muayene zamanlarında ayarlamalar yapılması gerekebilir.

Adet günü 7-10 gün geçtikten sonra doktoruna başvuran anne adayına öncelikle gebeliğin tespiti için ultrasonografi ile bakılır.Gebeliğin varlığı tespit edildikten sonra gebelik yaşı hesaplanır. Gebelik yaşı hesaplanmasında cinsel ilişki ile yumurtanın döllendiği tarih değil, son adet tarihinin(SAT) ilk günü dikkate alınır!!!

Doktor tarafından uygulanacak perinatal takip planı özetle aşağıdaki tablodaki gibidir.

İlk Ziyaret

Gebeliğin tespiti, ultrasonografik inceleme ile gebeliğin rahim içerisinde olduğunun ve canlı olduğunun tespiti,
Hastanın aile ve kişisel sağlık problemleri ile ilgili öyküsünün alınması, kan sayımı, kan grubu tayini, idrar tetkiki, enfeksiyonlar ile ilgili kan tetkikleri (hepatit, toksoplazma), risk değerlendirmesi ve varsa riske yönelik tetkikler, gebe ve eşinin eğitimi.

12. Hafta

Büyümenin değerlendirilmesi,ikili test planı ve fetal ense kalınlığı ölçümü

14-16. Hafta

Büyümenin değerlendirilmesi, risk faktörleri varsa amniyosentez, üçlü test veya AFP planı

18-20. Hafta

Gebelik yaşının yeniden teyit edilmesi, doğumsal anomaliler yönünden ayrıntılı 2.düzey ultrason incelemesi

24. Hafta

Doğum ile ilgili bilgilendirme, fetal gelişimin değerlendirilmesi, gerekirse detaylı ultrasonografi tekrarı,şeker taraması

28. Hafta

Kan uyuşmazlığı varsa buna yönelik koruyucu tetkik ve tedavi, yapılmadıysa şeker yükleme ile diyabet taraması, kan sayımı tekrarı, Risk değerlendirmesinin tekrarı.

30-40 Hafta

Gebenin durumuna göre komplikasyonların gözlenmesi ve takiplerin planlanması, fetal iyilik halinin uygun yöntemlerle saptanması

41. Hafta

Gün aşımına yönelik plan,yakın takip ve risk bilgilendirilmesi

Gebelik yaşı hesaplanırken gebe kalındığı düşünülen ilişkinin gerçekleştiği gün kriter olarak alınmaz. Tüm dünyada ve terminolojide bir standart sağlayabilmek amacıyla son adet kanamasının ilk günü (SAT, son adet tarihi) gebeliğin başlangıcı olarak alınır. Gebelik yaşı hesaplanırken ay kullanılmaz. İnsanlarda gebelik 280 gün sürer. Bu 40 haftaya denk gelmektedir. Sonuç olarak gebelik hafta olarak tanımlanır ve başlangıcı olarak da son adet kanamasının ilk günü esas alınır.Gebeliği hafta olarak takip etmeniz doktorunuzla iletişiminizi kolaylaştıracaktır. Ay hesabı kullanılmamaktadır.

 Hamilelik ne zaman başlar ?

Gebelik erkekten gelen spermin kadının yumurtalıklarından atılan yumurta hücresini döllediği anda başlar.Bu andan 8.haftanın sonuna kadar olan dönem embriyonik dönem olarak adlandırılır. Sekizinci haftadan doğuma kadar olan süreye de fetal dönem denir.

 Hamilelik yaşı hesaplama

Hamileliğin en önemli belirtisi adet gecikmesidir. Ancak her adet gecikmesi gebelik anlamına gelmez. Yaşam tarzındaki herhangi bir değişiklik, çeşitli rahatsızlıklar, diyet, psikolojik durum değişiklikleri, stres gibi pek çok faktör adet gecikmesine neden olabilir.

Bebek sahibi olmak için bir kadının en uygun olduğu yaş dilimi 20-32 yaşlar arasıdır.Bu dönemin başlangıcında kadının kendi vücudu gelişimini tamamlamıştır ve bir bebek gelişimi için uygun hale gelmiştir.Yaşınız ne olursa olsun gebe kalmak istediğinizde ya da gebe olduğunuzu düşündüğünüzde mutlaka kadın doğum uzmanına başvurmalısınız.

Gebelik (Hamilelik) ne zaman başlar ?

Gebelik erkekten gelen spermin kadının yumurtalıklarından atılan yumurta hücresini döllediği anda başlar.Bu andan 8.haftanın sonuna kadar olan dönem embriyonik dönem olarak adlandırılır. Sekizinci haftadan doğuma kadar olan süreye de fetal dönem denir.

Gebelik (Hamilelik) yaşı nasıl hesaplanır ?

Gebelik yaşı hesaplanırken gebe kalındığı düşünülen ilişkinin gerçekleştiği gün kriter olarak alınmaz. Tüm dünyada ve terminolojide bir standart sağlayabilmek amacıyla son adet kanamasının ilk günü (SAT, son adet tarihi) gebeliğin başlangıcı olarak alınır. Gebelik yaşı hesaplanırken ay kullanılmaz. İnsanlarda gebelik 280 gün sürer. Bu 40 haftaya denk gelmektedir. Sonuç olarak gebelik hafta olarak tanımlanır ve başlangıcı olarak da son adet kanamasının ilk günü esas alınır.Gebeliği hafta olarak takip etmeniz doktorunuzla iletişiminizi kolaylaştıracaktır.Ay hesabı kullanılmamaktadır.

Bebeğin doğum tarihi nasıl hesaplanır ?

Bebeğin beklenen doğum tarihini (BDT) hesaplamak için oldukça basit bir yöntem vardır: Son adet tarihine 7 gün ekle, 3 ay çıkart. Negele yöntemi adı verilen bu sistemde SAT’ ne 7 gün eklenir ve 3 ay geriye gidilir.

Bir örnekle açıklayacak olursak son adet kanamasının ilk günü 7 Temmuz olan bir anne adayını ele alalım.7 temmuza 7 gün eklenir,14 temmuz elde edilir.Ardından 14 temmuzdan 3 ay çıkarılır,14 nisan elde edilir.Son adet tarihi 7 temmuz ise beklenen doğum tarihi 14 nisandır.

Ancak bebeklerin sadece %5′i beklenen doğum tarihinde doğar. 37 hafta ile 42 hafta arası doğan bebekler normal kabul edilirken 37 haftadan önce doğanlar preterm, 42 haftadan sonra doğanlar postterm olarak adlandırılır. Prematürite ise bebeğin yaşını değil gelişimini anlatan bir ifadedir. Örneğin 36 haftalık doğan bir bebek preterm olmasına yani erken doğmasına rağmen, eğer akciğer gelişimini tamamlamış ise prematür değildir.

Gebelik testleri

Adetinizin kesilmesi sonrası gebelik olup olmadığı tespitedilebilir. Erken hamilelik döneminde gelişen plasenta tarafından yapılan HCG(human koryon gonodatropin) annenin kanında ve idrarında bulunmaktadır.Yapılan hamilelik testleride bu hormonun tayinine dayanır.

Evde yapılan hamilelik testleri
Evdeki hamilelik test cihazlarının çoğunu eczaneden reçetesiz tayin edebilirsiniz. Eğer vücudunuzda yeterince HCG varsa,test cihazlarında bulunan kimyasal maddeler idrarınızdaki HCG ile reaksiyona girecektir. Testler HCG varlığını farklı yollarla gösterir.Bazıları sıvı içerisinde bir halka oluştururken bazıları da renk değiştirirler.Eğer usulüne uygun kullanılmazlarsa çok kolay yanlış sonuçlaraulaşılabilir. Bundan dolayı cihazlardaki bütün kurallara dikkatle uyulması çok önemlidir.Evde yapılan hamilelik testleri büyük ölçüde doğru olmalarına karşın %100 değillerdir.Yalancı negatif (hamile olduğunuz halde test olmadığınızı gösteriyor) sonuçlar az da olsaoluşabilmektedir. Evde yapılan teste negatif sonuç aldığınız halde hamile kaldığınızıdüşünüyorsanız zaman kaybetmeden hemen doktorunuza başvurun.Doktorunuz daha güvenilir testleri size uygulayacaktır.

Laboratuarda idrar testi
Tıpkı evde uygulanan test gibi,bu testte idrardaki HCG yi %100 e yakın bir doğrulukla ve hamile kalındıktan sonraki 7-10 gün gibikısa bir sürede tespit eder.

Kan testi
Bu test %100 doğrulukla yapılmaktadır ve hamile kalındıktan sonraki ilk haftada pozitif sonuçverir. Bu testte serum yada kandaki HCG hormon düzeyinin artışı tespitedilir. Yalnız labratuvarda yapılan bu test en kesin sonucuverir.. Ayrıca bu test hamilelik süresinin saptanmasında da yardımcı olur. Bazı durumlarda (erken tespit istendiğinde) idrar testi ile görülmeyen hamileliği kan testi ile görürsünüz.

“Bebeğinizi beklerken sizi neler bekler” kitabından alınmıştır.

 Adet gecikmesi

Hamileliğin ilk belirtisi adet gecikmesidir. Günümüzde duyarlı gebelik testleri ile adet gecikmesi olmadan bile hamilelik saptanabilmektedir. Gebelik tanısı kan veya idrarda koryonik gonadotropin hormonunun belirlenmesine dayanır (Beta HCG). İlk olarak yumurtlamadan 8 gün sonra bile kanda bu hormonun yükseldiği saptanabilir. Hormon düzeyinin 25 IU/L üzerinde olması gebelik olduğunu gösterir. Hormon düzeyinin 5 IU/L altında olması ise gebelik olmadığını gösterir, ara değerlerde testin iki gün sonra tekrarı gerekir. Çoğu idrar testleri de bu düzeyde pozitif çıkmaktadır.

Gebeliğin rahim içinde ve sağlıklı olup olmadığı ancak ultrasonografi ile belirlenebilir. Gebeliğin rahim dışında olduğu dış gebelik durumlarında da gebelik testi pozitif çıkar. Normal, sağlıklı gebelikte yaklaşık 2 gün ara ile koryonik gonadotropin düzeyi iki katına çıkarken, dış gebelik veya düşük durumlarında hormonun artışı daha yavaş olur.

Vaginal yoldan yapılan ultrasonografi ile son adet tarihinden 5 hafta sonra rahimiçinde gebelik kesesi görülebilir. Bunun için koryonik gonadotropin düzeyinin en az 1500 mIU/ml olması gerekir. Hormon düzeyi 5000 mIU/ml düzeyine çıktığında embryo, 15000 mIU/ml düzeyine çıktığında ise kalb atışları görülebilir. Bu yaklaşık 6 haftalık gebeliğe karşılıktır. Karından yapılan ultrasonografide bebeğin kalb atışlarının görülebilmesi için gebeliğin en az 7 haftalık olması gerekir.

Erken gebelik döneminde yapılan ultrasonografinin gebelik yaşının belirlenmesi açısından da önemi büyüktür. Daha sonra ultrasonografinin hata payı artacağından, özellikle günü geçen gebelerde kesin gebelik yaşını belirlemek için erken gebelikte yapılmış olan ultrasonografilerden yararlanılır.

Olası doğum tarihini belirlerken Naegele formülü kullanılır. Buna göre son adet tarihinin ilk gününe 7 gün ekleyip 3 ay geriye gidilir. Örneğin son adet tarihi 15 Nisan olan bir gebenin olası doğum tarihi 22 Ocak olacaktır.

 Hamilelikte Bulantı

Hamile olmak her kadının yaşamındaki en özel anların başında geliyor. Ah! Bir de şu mide bulantıları olmasa… Ne yazık ki bu çok özel zamanı yaşarken neredeyse tüm anne adayları bu problemi yaşıyor. Peki bulantılar neden oluyor? Bu sorunun kesin bir yanıtı yok. Ancak bu şikayetlerin gebelikte salgılanan bazı hormonlar ve psikolojik faktörlerden kaynaklandığı tahmin ediliyor. Hamileliğin devamlılığını sağlayan ve plasenta tarafından salgılanan gebelik hormonu HCG aşırı duyarlı olan kadınlarda bulantı ve kusmaya neden oluyor. Hamileliğin 3. ayına doğru bu hormonlar kanda arttığı için bulantılar da şiddetleniyor.

Bulantılar olumlu

Normal bir mide bulantısı anne karnındaki bebeği etkilemiyor. Bu nedenle bebeğiniz için endişelenmenize gerek yok. Ayrıca bulantı sağlıklı bir hamileliğin göstergesi. Tabii eğer günden beş kereden fazla kusuyorsanız doktorunuza danışmanızda yarar var. Aşırı derecede sıvı kaybı sağlınız açısından sakıncalı olabilir. Kesinlikle doktorunuza danışmadan bulantı kesici hapları kullanmayın. Sadece doktor kontrolünde bu ilaçları alabileceğinizi unutmayın. Hekim kontrolü altında kullanıldığında bu ilaçları kullanmanızın hiçbir sakıncası yok. Bu arada bulantıların 16. haftadan sonra sona ereceğini aklınızdan çıkarmayın. O tarihten sonra bulantısız hamilelik günleri sizi bekliyor.

Bulantıya karşı öneriler

Ne kadar sağlıklı olduğunu söylesek de bu bulantılara katlanmak kolay değil, elbette. Ancak pratik bazı önerilerle bulantıların etkilerini en aza indirmek hiç de zor değil. İşte bazı küçük ama etkili tavsiyeler:

• Bulantının sabahları daha çok görüldüğü bir gerçek. O halde uyandıktan hemen sonra açlığınızı haifletmek ve bulantınızı önlemek için bir parça ekmek yemeniz son derece faydalı.

• Mideniz aşırı derecede bulanıyorsa yemek yapmak için mutfağa girmemeye özen gösterin.

• Herkes yemek yerken aynı sofrada oturmamaya çalışın.

• Çaydan ve kahveden uzak durun. Bu içecekler mideyi ekşiteceği için bulantıyı artırıyor. Bunun yerine az şekerli nane çayı ya da kola içebilirsiniz.

• Hem sağlıklı beslenmek hem de midenizi yormamak adına meyva, sebze gibi besinleri tercih edin. Yağlı ve aşırı baharatlı yiyeceklerden uzak durun. Bu arada yemeğinizi az az ama sık sık yemeği ihmal etmeyin.

• Eğer kusma problemi yaşıyorsanız sıvı almayı ihmal etmeyin. Bol bol su için.

• Kusmaya bağlı olarak hamilelerde bazen B1 ve B6 vitamini eksikliği görülüyor. Bunu önlemek için yemeklerinize yulaf katın ve doktorunuza danışarak vitamin takviyesi yapın.

• Tüm bu önlemlere karşın bulantı ve kusma şikayetiniz devam ediyorsa hiç vakit kaybetmeden doktorunuza danışın.

Doğum belirtileri

Nişan gelmesi:
Rahim ağzını bir tıkaç gibi tıkayan sümüksü maddenin kanla karışık olarak vajenden atılması genellikle doğumun ilk işaretidir.

Doğum ağrılarının başlaması:
Doğum ağrıları ya da sancılar, ilk başta belde ve sırtta müphem, künt ağrılar şeklinde başlayabilir. İki sancı arası geçen süre başlangıçta uzun olup bu süre giderek kısalır ve ağrıların şiddeti giderek artar.

Su gelmesi:
Bebeğin çevresini saran su kesesi, sancılarla birlikte artan rahim içi basıncı sonucu yırtılır ve içindeki su genişlemiş olan rahim ağzından geçerek boşalır. Ancak kimi zamanlar, doğum sancıları başlamadan da su kesesi yırtılabilir ve su boşalabilir. Su gelmesi durumunda vakit geçirmeden hastaneye gitmek gerekir.

 Bebeğin cinsiyeti (batıl inançlar)

Bebeğin cinsiyetini tahmin etmeye arzusu insanları çeşitli asılsız inançlar geliştirmeye itmiştir. İnsanlar arasında bebeğin cinsiyetini belirlemek için yaygın olarak kullanılan ancak bilimsellikten uzak inançlar bulunmaktadır.

Bunların bazıları şu şekildedir:

• Erkek çocuk sahibi olmak için bol kırmızı et tüketilmeli, tuzlu yenmeli, baba adayları gazlı içecekleri bolca tüketmelidir.

• Kız çocuk sahibi olmak için çiftler bolca balık eti ve sebze tüketmeli, kadınlar tatlı yiyecekler tüketmelidir.

• Erkek çocuk sahibi olmak için ilişkiden sonra kadın yerinden bir süre kalkmamalı veya ayakta ilişki pozisyonu tercih edilmeli, önce erkeğin orgazm olmasına izin verilmelidir.

• Kız çocuk sahibi olmak için misyoner (kadın altta) pozisyon tercih edilmeli, kadının ilişkiyi başlatmasına ve daha önce orgazm olmasına izin verilmelidir.

• Erkek çocuk sahibi olmak için gece saatlerinde ilişkide bulunulmalı, tercihen ay hilalde olmalı, ilişki için ayın tek sayılı günler tercih edilmelidir.

• Kız çocuk sahibi olmak için öğleden sonra ilişkide bulunulmalı, ayın çift sayılı günlerinde beraber olunmalıdır.

Bu inançların hangi bilimsel temellere dayandığı saptanamamış olduğundan güvenilmemelidir.